Blog,  Görüşlerim

Bordeaux Bağları, Türkiye’de Bağcılık ve İda Bağları Projemiz

1-) Bordeaux Bölgesi Médoc ve Saint-Émilion Şarapları

Médoc : Bordeaux’nun en prestijli şarap üreticilerinin büyük bir bölümü bu bölgede bulunuyor. Üst kalite şaraplara verilen “Grand Cru” etiketi ilk olarak 1855 yılında Médoc bölgesindeki üreticilere verildi. Üreticilerin çoğu aynı zamanda şato sahibi ve üretimler bu şatolarda gerçekleştiğinden, “Grand Cru” etiketinin yanında “Château” etiketini kullanma haklarına da sahiptirler. 

Her ne kadar Médoc bölgenin genel sınıflandırması olsa da; Margaux, Pauillac, Saint Julien, Médoc, Haut-Médoc gibi farklı bölgeler kendi mikro iklim ve zemin farkından kaynaklı kendilerine özel coğrafi işaretlere sahiptirler.

Saint-Émilion : Bordeaux bölgesinin Médoc dışında prestijli şaraplara sahip diğer bölgesi de Saint-Émilion’dur. Bu bölgede de “Grand Cru” etiketine sahip birçok üretici bulunuyor. Saint-Emilion bölgesinde Lussac Saint-Emilion (%13), Pomerol (%6), Fronsac (%6) vb.10 alt kategoriye ayrılır. Ayrıca dünyaca ünlü Petrus şarapları Pomerol bölgesinde üretilir.

Bordeaux:

  • Bordeaux bölgesinde 2000 yıldır şarap üretiliyor. 
  • 6000 üzerinde üretici bulunuyor ve Fransa’da en fazla “Grand Cru” etiketi bu bölge üreticilerine verilmiş durumda.

Rakamlarla Médoc ve Saint-Émilion Bağları:

Toplam Yüzölçümü:

  • Médoc: 16.500 hektar
  • Saint-Émilion: 5.500 hektar

Üretim:

  • Médoc: Yılda 260 milyon şişe
  • Saint-Émilion: Yılda 70 milyon şişe

Bölge İsimleri:

Médoc:

  • Grand Cru (Üst sınıf şaraplar): 5 kademeye ayrılmış 60 şato (1855 sınıflandırması)
  • Diğer Bölgeler: Haut-Médoc, Pauillac, Saint-Julien, Moulis, Listrac, Margaux, Saint-Estèphe

Saint-Émilion:

  • Grand Cru : 2 kademeye ayrılmış 81 şato (1954 sınıflandırması)
    • Premier Grand Cru: 64 şato
    • Grand Cru: 17 şato
  • Diğer Bölgeler: Saint-Émilion, Lussac-Saint-Émilion, Pomerol, Montagne-Saint-Émilion

Üzüm Çeşitleri:

  • Médoc: Cabernet Sauvignon (%65), Merlot (%30), Petit Verdot (%5)
  • Saint-Émilion: Merlot (%70), Cabernet Franc (%25), Cabernet Sauvignon (%5)

Grand Cru rakamları:

  • Birinci Cru (Premier Cru) ortalama şişe fiyatı:
    • Médoc: 500 € ( Tüketici 1000$ – 1500$ ) 
    • Saint-Émilion: 400 € ( Tüketici 750$ – 1000$ )
  • Yıllık üretilen “Premier” sayısı (şişe):
    • Médoc: 20.000 ila 50.000
    • Saint-Émilion: 10.000 ila 30.000
  • Grand Cru ortalama bağ alanları:
    • Médoc: 50 ila 100 hektar
    • Saint-Émilion: 10 ila 20 hektar

Dipnotlar:

  • Médoc ve Saint-Émilion bölgelerinde Grand Cru olarak sınıflandırılmamış birçok kaliteli şato bulunmaktadır. 
  • Grand Cru kendi içinde sınıflara ayrılır. En üst seviye Premier Cru olarak adlandırılır.
  • Bir şişe şarabın fiyatı, hasat yılına, markaya ve satıcıya göre büyük ölçüde değişebilir.

2-) Dünyada ve Türkiye’de Bağcılık

  • Dünyada yaklaşık olarak 67,3 milyon dekar alanda bağcılık yapılmaktadır (Çizelge 1). 2000 yılından itibaren bağ alanı azalıyor gibi görünse de yüksek sistem telli terbiye sistemine geçildiği için yeterli ürün üretimi gerçekleştirilmektedir.
  • Dünyada bağ plantasyonlarının yaklaşık yarısı Avrupa kıtasında bulunmaktadır. 1950’li yıllarda 7,5 milyon dekar bağ alanı olan Türkiye’de, bağların yaklaşık yarıya yakını sökülmüş, yenilenmemiş veya başka amaçlarla kullanılmaya başlamıştır. 
  • Dünyada halen 67,3 milyon dekar bağ alanında yaklaşık 75 milyon ton üzüm üretilmektedir. Her ne kadar bağ alanlarında kısmi bir azalma olsa da, üzüm üretiminde önemli bir azalma gözlenmemektedir (Çizelge 2). Türkiye’de bağ alanlarında önemli azalmalar gözlenmesine rağmen, modern bağcılığın yaygınlaşmasıyla üretimde ciddi bir azalma meydana gelmemiştir ve verimlilik artmıştır. Avrupa dünya bağ alanlarının yarısına sahip olmasına rağmen, üzüm üretiminde verimliliğin düşük olması nedeniyle aynı performansı göstermemektedir. 
  • Dünyada üretilen üzümün çoğunluğu şarap üretiminde kullanılmaktadır (Çizelge 3). Dünyada yaklaşık 27 milyon ton şarap üretilmekte ve bunun yarıdan fazlası Avrupa’da gerçekleştirilmektedir (Çizelge 3). Türkiye’de şarap üretim istatistikleri güvenilir görünmemektedir. Bilakis bununla birlikte son yıllarda şarap üretiminde önemli artışlar meydana gelmiştir. 
  • Türkiye’de üretilen üzümün çok az bir kısmı şarap üretiminde kullanılmaktadır. Görüldüğü üzere Türkiye bağ alanları ve üzüm yetiştiriciliği konusunda çok iyi bir noktada olsa dahi ürünün etkin kullanımı, bölge dokusunun korunması ve pazar payına ortaklık etme noktasında ciddi sorunlar yaşamaktadır. 

3- Çanakkale- İda Bağları Projemiz

a- Bayramiç ve Yetiştiricilik

Anadolu asmanın gen merkezi olarak kabul edilmektedir. Anadolu’da 1500 üzüm çeşidi tespit edilmiş ve Trakya Bağcılık Araştırma Enstitüsünde koruma altına alınmıştır.  Bayramiç’te Kazdağları eteklerinde bulunan ve projede yer alan köylerin tamamı köklü bir bağcılık kültürüne sahiptir. Hemen tamamında uzun yıllar Karasakız şaraplık üzüm çeşidi yetiştirilmiş ve Çanakkale’de bulunan konyak fabrikasına hammadde temin etmiştir. Fabrikada dünyanın en kaliteli konyakları üretilmiştir. Ancak kanyak fabrikası kapatıldıktan sonra üzümün değerlendirilmesinde sorunlar yaşanmış ve bağların önemli bir kısmı sökülmüş, yerine başka ürünler yetiştirilmiştir.

b- İda Bağları Projemiz

Dünyada bağcılık ekonomisinin lokomotifini Fransa, İtalya, Şili, İsviçre gibi ülkeler üstlenmiş durumdadır. Dünyanın en kaliteli üzümlerinin yetiştirildiği bu yerlerde belirli bölgeler tamamen bağcılık faaliyetlerine ayrılmıştır. Fransa’nın Bordeaux Bağları ve Şampanya Bölgesi, İtalya’nın Toscana bağları gibi bölgeler bu ekonomiden ciddi pazar payı almaktadır. Şarabın genini oluşturan, Kaz Dağlarının eteğinde yer alan Truva bölgesinde kadim bağcılık geçmişi olan Bayramiç bölgesinde bağcılığı yeniden hareketlendirmeyi, dünyadaki örneklerine benzer bağcılığa özgülenmiş bir alan yaratmayı ve paralelinde atıl kalmış bağcılığın bölgede kalkınmasını amaçlıyoruz. 

Peki Neden Bu Bölgeyi Tercih Ettik ?

  • Yörenin kadim bağcılık kültürü bulunmaktadır,
  • Yöre dünyanın Alplerden sonra havası oksijence en zengin coğrafyasıdır,
  • İklim ve toprak özellikleri şaraplık üzüm yetiştiriciliğine son derece uygundur. Hatta coğrafi işaret alabilecek yeteneklere ve özelliklere sahiptir. Nitekim Bayramiç Elması ve Bayramiç Beyazı yörenin ekolojik koşullarından kaynağını alan coğrafi işaretlere sahip yörenin iki ürünüdür. Bayramiç Beyazı AB tescili de almıştır. 
  • Ekoturizm amaçlı kullanıma uygun arazi oldukça fazladır ve bu projeyle kendi altyapısını, cazibesini, farkındalığını artıracak yeteneklere sahiptir. 
  • Toprak özellikleri ve bakı yönünden farklılıklar ürün çeşitliliğini destekleyecek niteliktedir. 
  • Proje sahası İstanbul, İzmir ve Bursa metropollerine oldukça yakındır. Çanakkale 1915 Köprüsü-İzmir Otobanı Çan çıkışı proje alanına 25 km mesafededir. Her iki metropole ulaşım 2 saate inecektir. 
  • Yöre Kaz Dağları’ndan beslenen kaynak sularınca oldukça zengindir.
  • Her mevsim farklı sunumları olan coğrafya tam bir cazibe merkezidir.
  • Projede dahil edilebilecek terk edilmiş veya atıl halde bulunan bağ tesisine uygun çok sayıda tarla-bahçe bulunmaktadır.
  • Bölgenin tarihi ve doğal zenginlikleri projenin en önemli avantajlarındandır.

İda Bağları Projesinin Finansal Potansiyeline Bakış

Uzun zamandır sahada çalışmalarını yerinde yürüttüğümüz Bordeaux bölgesinin şarapcılık ekonomisi yıllık turizm hariç 10 Milyar doların üzerinde, turizm gelirleriyle beraber bu rakam 15 milyar doları bulmaktadır. Bağcılık alanları, bağcılığa elverişli zemin ve klimatik koşullar bakımından, Bayramiç bölgesinin Bordeaux bölgesiyle benzerlikleri oldukça fazladır. Bizler dünyada bu işi inovatif biçimde asırlardır yapan ailelerin danışmanlığını alarak, yerel deneyimler ve akademisyen hocalarımızın destekleri ile dünya standardında yaparak bölge insanına, tarıma ve ekonomimize nefes aldırmayı amaçlıyoruz.

Peki Bireysel Anlamda Nasıl Katma Değer Yaratıyoruz ?

Öncelikle söz konusu alanların atıl kalması itibariyle ve yerel halkın desteklerinden ötürü projeye iştirak etmek isteyenler için bu alanları uygun biçimde elde edebiliyoruz. İçerisinde verimli bağ olup olmaması durumlarına karşın akademisyen hocalarımız rehabilitasyon veya bağ dikim süreçlerini gerçekleştirmektedirler. Bakım / yönetim çalışmaları yine üniversite ile müştek kurduğumuz ekiplerce yapılıp, yetiştirilen ürünler için satın alım garantisi verilmekte ve üstelik bakım / yönetim giderleri de ürün ile ödenebilmektedir. Her bir bağın ortalama 45-50 yıl verim ömrü olması ile gelecek nesillerimize bırakılan miras bakımından ayrıca teşvik edicidir.

İda Bağlarını Nerede Görmek İstiyoruz ?

Yaklaşık 5 yıl içerisinde bağcılık turizmi, bölgeye has niş üzümlerden üretilmiş koleksiyon şarapçılığı ve ekonomik kalkınma bakımından yerel halkın dahil edildiği istihdam yapısı ile söz konusu tarım ve ekonomik alanda yeni trend olmaya aracılık etmeyi hedefliyoruz. Kalkındırılmış bölgeler, atıl olmaktan kurtulmuş bağ alanları, ihracat vasıtalı desteklenen ülke ekonomisi ve yerelin dahil olduğu ekonomik kalkınması ile İda Bağları bölgenin dönüşümünü mümkün kılmaya hazır.